Tiểu Sử Vương Dị (Hệ Địa)

Vương Dị (王異, ?–?) là phu nhân của Triệu Ngang (趙昂). Bà nổi tiếng trong Tam Quốc chí vì lòng trung nghĩa, sự mưu trí và ý chí kiên cường trong cuộc chiến chống Mã Siêu tại Lương Châu. Vương Dị được xem là một trong những nữ nhân kiệt xuất nhất thời Tam Quốc.

Xuất thân

Chính sử không ghi rõ:

• Năm sinh.
• Quê quán.
• Gia thế.

Bà kết hôn với Triệu Ngang, một quan lại của triều Đông Hán trấn giữ vùng Ký Thành thuộc Lương Châu.

Vương Dị nổi tiếng là người:

• Thông minh.
• Gan dạ.
• Hiểu đại nghĩa.
• Có ý chí rất mạnh.

Cuộc nổi dậy của Mã Siêu

Năm 211, sau Trận Đồng Quan, Mã Siêu nổi dậy chống Tào Tháo và tiến đánh các quận huyện ở Lương Châu.

Khi Ký Thành bị vây, Triệu Ngang nhiều lần muốn đầu hàng vì thế yếu.

Vương Dị kiên quyết phản đối.

Bà cho rằng:

• Đã nhận bổng lộc của triều đình thì phải tận trung.
• Thà chết vì nghĩa còn hơn sống trong nhục.

Lời khuyên của bà giúp Triệu Ngang tiếp tục kháng cự.

Mưu kế đánh Mã Siêu

Sau khi thành thất thủ, vợ chồng Triệu Ngang tạm thời quy phục Mã Siêu để chờ cơ hội.

Vương Dị bí mật khuyên chồng:

• Nhẫn nhịn để bảo toàn lực lượng.
• Tìm cơ hội tập hợp quân cũ.
• Liên kết với các lực lượng trung thành với triều đình.

Sau đó, Triệu Ngang cùng các tướng như:

• Doãn Phụng.
• Lương Khoan.

nổi dậy chống Mã Siêu.

Dù cuộc nổi dậy chịu nhiều tổn thất, cuối cùng Mã Siêu cũng không thể giữ được Lương Châu và phải chạy sang nương nhờ Trương Lỗ.

Hy sinh của gia đình

Theo Tam Quốc chí, trong cuộc chiến với Mã Siêu:

• Nhiều người con của Vương Dị bị giết.
• Gia đình chịu tổn thất rất lớn.

Dù vậy, bà vẫn không thay đổi quyết tâm chống Mã Siêu đến cùng.

Khí tiết của bà được người đương thời hết sức kính phục.